di-A-ry : บันทึกสับสน ของคนช่างคิด

    ก่อนออกจากบ้านวันนี้ ผมหยิบแผ่น DVD หนัง The Last Samurai  ที่ดูจบไปเมื่อคืนนี้เก็บเข้าไว้ในชั้นวาง  ผมดูมันเป็นรอบที่เท่าไหร่ก็จำไม่ได้  รู้แต่เพียงว่าความคิดมันยังวนเวียน และทำให้ผมจำภาพ และความรู้สึกของการคุกคามทางวัฒนธรรมระหว่างตะวันตก  กับตะวันออกได้อย่างดี   เราเข้าใจมาโดยตลอดว่า ตะวันตกคือตัวแทนของความทันสมัย  ล้ำหน้า  และเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยี รวมไปถึงความก้าวหน้าต่างๆ   ส่วนตะวันออก คงเป็นภาพของเสน่ห์แห่งวัฒนธรรม  ความงามแห่งวิถีความเป็นอยู่ที่มีรากเหง้าฝังลึกถึงประเพณี และความเชื่อบางอย่าง



    แต่สิ่งหนึ่งที่เกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา  ทั้งในโลกของความเป็นจริง  และในโลกของภาพยนตร์ที่ถ่ายทอดภาพ The Last Samurai ก็คือ  การผลัดเปลี่ยน หรือรอยต่อแห่งยุคสมัย  อาจพูดได้ว่าเป็นการแผ่ขยายวัฒนธรรมแห่งโลกตะวันตกสู่โลกตะวันออก  และถูกทำให้เข้าใจว่านั่นคือความศิวิไล   นั่นคือโอกาสแห่งการมีชีวิตอยู่ที่ดีขึ้น    หากแต่ความเป็นจริงแล้ว  มันคือการเปลี่ยนวิถีแห่งการดำรงอยู่   หรืออาจเป็นการคุกคามทางวัฒนธรรม  เพื่อวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกัน

    เรามิอาจพูดได้เต็มปาก หรือสรุปได้ทั้งหมดว่า สิ่งไหนคือถูก-ผิด  หรือสิ่งไหนดี-เลวกว่ากัน   แต่สิ่งที่เห็นได้ชัดเจน และรับรู้ได้คือความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น  มันส่งผลกระทบในมิติต่างๆ มากมาย    ก็ขึ้นอยู่กับการมองของแต่ละบุคคลอีกเช่นกัน  ว่าเลือกรับอะไรมาบ้าง  แต่ต่อสู้กับการคุกคาม  หรือหลงระเริงกับความศิวิไลที่ถูกหยิบยื่นให้มากกว่ากัน

    ก็คงต้องย้อนมองดูตัวตน  ว่าเราเสพความสะดวกสบาย  หรือพึงพอใจกับวัฒนธรรมอะไรบ้าง   จนบางทีอาจหลงลืม  และละทิ้งความงดงามแห่งวัฒนธรรมรากเหง้าของเราเองอะไรไปบ้าง  และแน่นอน  ผมว่ามันขัดแย้งกันในบางเรื่อง   และบางแนวคิด   เราจึงเห็นการต่อสู้ทั้งทางการฑูต   การเมือง  เศรษฐกิจ  และสังคม  เพื่อยื้อยุด ฉุดดึงมวลชนระหว่างสองขั้ว

    ทางออกของความต่าง  คือการหาจุดร่วมของสองสิ่งที่ดีที่สุด   ที่น่าจะนิยามความหมายด้วยคำว่า “ร่วมสมัย”  ได้    แต่มันไม่ง่ายอย่างที่คิด  เพราะคนที่พยายามแสวงหาจุดร่วมดังที่ว่ามีไม่มากนัก   จะมีก็แต่ผู้ที่ยืนหยัดในความคิดของฝากฝั่งตนเองเท่านั้น   เราจึงมักเห็นภาพของการประกาศความเหนือกว่าของวัฒนธรรมตนเอง  และเป็นที่มาของความขัดแย้ง   และสงครามในรูปแบบต่าง ๆ

    หากมนุษย์เราได้รับการมอบอวัยวะอันชาญฉลาดที่เรียกว่า “สมอง”   ที่ทำให้เราประกาศว่าเราเหนื่อกว่าสิ่งมีชีวิตอื่นๆ บนโลกจริง   ความขัดแย้งที่เปรียบเหมือนเส้นผมบังภูเขานี้ คงถูกค้นพบทางออกได้ในไม่ช้า   เว้นซะแต่ว่า  มนุษย์เราไม่ได้ฉลาดกว่าสิ่งมีชีวิตอื่นๆ ดังอ้าง   มนุษยชาติก็คงถึงคราวเสื่อม  และล่มสลาย   เพราะเพียงแค่หวังให้คนอื่นคิดเหมือน  และเดินตามวิถีแห่งฝ่ายตน....

edit @ 15 May 2009 13:58:12 by di-A-ry